Een bezoek aan de Vajra Academy

Begin november verbleef Cécile Sanders, coördinator sponsorkinderen, drie dagen op de Vajra Academy. Er waren interessante activiteiten georganiseerd, waaronder een lezing over ecologische scholen door de Britse onderwijskundige Ronald Stones, directeur van de Green School op Bali. Verder deden leerkrachten en vrijwilligers een sessie mindfulness  met een aantal concentratieoefeningen die ook in het onderwijs gebruikt kunnen worden. Maar het allerbelangrijkste voor Cecile was om de kinderen en staf van de Vajra Academy te leren kennen en onder te dompelen in het leven van alledag op school.

s Ochtends werd ik gewekt door kinderstemmen op de gang. Het was een uur of zes en de meisjes in de slaapzaal iets verderop gingen zich aankleden. Dat ging met energieke luidruchtigheid gepaard maar na een klein uur was het weer stil, de meisjes waren naar beneden. Een nieuwe schooldag was aangebroken, een dag waarin ze samen zouden leren, eten en spelen.

In de ochtendzon, gezeten op een laag muurtje, gooide ik oploskoffie in een glas warme buffelmelk. Naast me stond een bord met boterhammen, een pot pindakaas en een lepel om de pindakaas op mijn brood te smeren. Ik had me op dhal bhaat (rijst met linzen en andere groente) voorbereid, dus ik was blij verrast dat er met mijn afwijkende eetgewoontes rekening gehouden was. Terwijl ik de koffie door de melk roerde, genoot ik van het uitzicht: de tuin van de Vajra Academy. Na een interessante dag Kathmandu waren we de vorige avond gearriveerd. Tika, mijn Nepalese evenknie, stond klaar om ons welkom te heten. Op het iets hoger gelegen bordes bij de ingang, hingen een paar Vajra leerlingen over de reling. Een vrolijk ‘Namasté m’am’ klonk op. Het ijs was onmiddellijk gebroken.

Vanaf het muurtje waar ik mijn boterhammen at, zag ik de oudere kinderen op het betonnen sportveld staan. Aan de korte zijden van het veld stonden basketbalpalen, aan één van de lange kanten was een hoger gelegen podium. De kinderen hielden een ‘assembly’, geleid door een leerling die op het podium stond.  Iedere schooldag opent met zo’n samenkomst waarin een toespraakje gehouden wordt, een gebed gezegd of een lied gezongen wordt. De leerling die leidt, bepaalt wat er gaat gebeuren.

De Vajra Academy heeft 4 verdiepingen. Helemaal beneden vind je de grote, lichte eetzaal met de keuken waar de kok en de keukenassistenten de hele dag in touw zijn. Drie keer per dag wordt er een warme maaltijd gekookt met veel groente uit de eigen tuin. De kok weet iedere dag weer een heel smakelijk en voedzaam menu samen te stellen. Dat gebeurt in een ontspannen sfeer, geen gejaag of geschreeuw in de keuken terwijl er toch voor heel wat mensen gekookt moet worden.

Een stenen buitentrap leidt naar de hoger gelegen kleuterklassen en de gymnastieklokalen op de begane grond. Op de eerste en tweede verdieping liggen aan weerszijde van een lange gang de leslokalen, de slaapzalen, de kantoren en de kamers van Tika en Udit, die net als de interne kinderen op de Vajra Academy wonen.

Door de vele ramen is het gebouw van binnen licht. De inrichting is sober, functioneel en behoorlijk kindbestendig. Dit geldt zowel voor de klaslokalen als voor de slaapzalen waar de kinderen in stapelbedden slapen. In de klassen staat kleine bruine tafeltjes, meestal achter elkaar in rijen maar er wordt ook geëxperimenteerd met een wat lossere opstelling. De allerjongsten zitten niet aan tafeltjes maar op kussens op de grond. Aan de muren hangt lesmateriaal en werk van de kinderen.

Onder schooltijd bezochten we de verschillende klassen. In klas 4 werd Engels gegeven, een vak waarin vaak maatschappelijke en sociale onderwerpen behandeld worden. Bladerend door een schoolboek zag ik onderwerpen als de rechten van het kind en de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Toen we vroegen naar twee grote tekeningen aan de muur over het gevaar van alcohol, liet de leerkracht zien hoe zo'n onderwerp wordt aangepakt. ‘Wie wil het toneelstuk doen over alcohol,' vroeg zij aan de leerlingen. Vrijwilligers te over.  In een eindeloos toneelstukje (zeer herkenbaar) lieten de kinderen zien hoe twee ‘mannen’ op hun donder krijgen van een groepje ‘vrouwen’ dat hun vriendin bij staat in haar strijd tegen haar drinkende echtgenoot. Het was vermakelijk.

De school heeft 163 leerlingen. Hiervan worden 112 leerlingen via Stichting Vajra gesponsord door Nederlandse donateurs. Daarnaast zijn er nog 24 leerlingen die al in klassen zitten die de Vajra Academy nog niet heeft, klas 6 en hoger. Zij op de Merryland School in Kathmandu. 56 sponsorkinderen zijn intern en verblijven het hele jaar, behalve in de vakantie, in het internaat van de Vajra Academy. 80 leerlingen van de Vajra Academy wonen thuis, in de Kathmandu-vallei. Velen van hen maken gebruik van de schoolbus.

Er zijn in het totaal acht verschillende klassen op de Vajra Academy: Nursery, Lower Kindergarten (LKG), Upper Kindergarten (UKG) en de klassen 1 t/m 5. De leeftijden van de leerlingen in een klas kunnen enigszins uiteenlopen, m.n. in de hogere klassen. De kinderen zijn niet ingedeeld op leeftijd maar op niveau. Niet alle kinderen gaan van jongs af aan naar de Vajra Academy, een aantal is al enkele jaren naar een overheidsschool geweest waarvan het niveau in het algemeen laag is. Afhankelijk van wat de kinderen kunnen en kennen, worden zij in een klas geplaatst.

Achala Thapa, het kleine, bescheiden schoolhoofd, is  een grote  aanwinst voor de school. Niet alleen heeft zij veel ervaring in het onderwijs, zij heeft er ook een duidelijke en moderne visie op. Zo heeft zij haar staf naar een cursus ‘scouting’ gestuurd waarna scouting in het curriculum van klas 4 en 5 is opgenomen. Door de scoutinglessen leren de kinderen de praktische kant van het leven kennen, wat vooral voor de interne leerlingen niet vanzelfsprekend is. Wat thuis spelenderwijs geleerd wordt, zoals het aannaaien van een knoop, is op een internaat lastiger te organiseren.

Ook heeft het schoolhoofd workshops voor haar staf ingesteld waarin per keer een leerkracht het voortouw neemt en een  bepaald onderwerp inleidt zoals een andere visie op lesgeven, een specifieke lesmethode of nieuw lesmateriaal. Deze workshops hebben als doel van elkaar te leren en de onderlinge band te versterken.

Sinds Achala Thapa de scepter zwaait, wordt er op de Vajra Academy op een andere manier getoetst. Waren er voorheen vier toetsperiodes, nu zijn dat er drie van elk zes dagen en bovendien worden er tussendoor kleinere toetsen afgenomen. Behalve kennis worden ook andere zaken getest zoals werkhouding, voortgang en netheid. Dat er een nieuw toetssysteem is ingevoerd, heeft ongetwijfeld te maken met Achala Thapa's achtergrond als ontwikkelaar van toetsen. Deze nieuwe manier van beoordelen leidde in eerste instantie voor veel leerlingen tot een lager gemiddeld resultaat op het jaarlijkse Progress Report dan voorheen maar dit betekent niet dat de leerlingen slechter zijn gaan presteren.

Meer dan voorheen worden de prestaties en vaardigheden van de leerlingen nauwgezet bijgehouden zodat sneller duidelijk is voor welke vakken een leerling extra aandacht nodig heeft en welke vakken goed gaan. Het systematischer volgen van de ontwikkeling van de leerlingen moet de leerkrachten een houvast bieden bij de beoordeling van de leerlingen en tegelijkertijd inzicht in het eigen functioneren geven. Het schoolhoofd springt waar nodig bij, staat voor de klas als het moet en kent alle kinderen van de school.

De leerlingen zijn ingedeeld in 'houses'. Wie ooit een Harry Potter boek heeft gelezen, kent dit systeem, alleen heten de huizen nu niet Ravenklauw of Huffelpuf maar Red, Yellow, Green en Blue. Een huis is samengesteld uit leerlingen van alle leeftijden. De bedoeling van de huizen is om onderlinge competitie aan te moedigen, op cognitief gebied en in sport- en zangwedstrijden bijvoorbeeld. Zo zag ik Udit punten geven aan het huis waarvan de leden er het schoonste uitzagen aan het eind van de middag. Niet omdat de kinderen spic & span moeten zijn maar om ze aandacht voor de persoonlijke verzorging bij te brengen. Als de kleren vies zijn, trek schone aan. Als het koud is, doe een trui aan.

En de leerlingen van de Vajra Academy? Het is een hartveroverende groep kinderen in alle soorten en maten. Wat opvalt is hun openheid en belangstelling: ze groeten je in het voorbij gaan, vragen hoe het met je gaat, of je lekker geslapen hebt, waar je vandaan komt, of je het leuk hebt op school, wat je van Nepal vindt enzovoorts. Ze laten je voelen dat je welkom bent. Omdat Engels de voertaal is in de school, is het gemakkelijk om een gesprekje aan te knopen. En dat is wat ze maar al te graag doen, vooral de kinderen van de hogere klassen. Ze bestormden me in groepjes waardoor de gesprekken soms wat chaotisch verliepen. Een groepje meisjes wilde graag weten door wie zij gesponsord werden, of hun sponsor aardig was, kinderen had en getrouwd was. In veel gevallen moest ik het antwoord schuldig blijven, uiteraard bevestigde ik dat de sponsor 'a nice lady/man' was. Ook mijn persoonlijk leven werd aan een 'kruisverhoor' onderworpen. Dat ik kinderen had was interessant. En hoe oud waren die dan en wat waren hun namen? Ik antwoordde dat ze Bob en Daan heten. Blijkbaar was dat nog interessanter want even later schalde er over het terrein: 'Bob and Daan, Bob and Daan, Bob and Daan.' Toen ik vijf minuten later langs een klaslokaal liep, was een jongetje nog bezig met het scanderen van de namen.

Het is een evenwichtige groep kinderen voor zover je dat na drie dagen kunt concluderen. Opvallend is dat ze geen ruzie maken, ik heb dit van meer Vajra vrijwilligers gehoord. Hooguit is er hier en daar even een geïrriteerde blik of een kleine terechtwijzing, meer niet. Namrathe, een mollig, lief meisje, is het ‘moedertje’ van de groep. Zij is een jaar of 15 en eigenlijk te oud voor klas 5, maar bij navraag blijkt dat zij vanwege een ziekte en bijkomende operaties veel  tijd verloren heeft. Gelukkig gaat het nu goed met haar en kan ze weer volop meedoen met de lessen. In de kleuterklassen zitten twee licht gehandicapte kinderen, dit zijn geen sponsorkinderen. Nadat het eerste kind aangenomen was op de Vajra Academy, hoorden de ouders van het tweede kind over de goede resultaten op school en besloten hun kind aan te melden. Het is fijn dat er ook voor deze kinderen een plek en aandacht is. Uit niets heb ik kunnen opmaken dat de kinderen onderling een onderscheid maken tussen gesponsorde en niet-gesponsorde kinderen, of dat kastenverschillen een rol spelen in de omgang met elkaar.

Gedisciplineerd zijn de leerlingen ook. Nadat voorzitter Maarten in de eetzaal de oudere kinderen op de film 'Slumdog millionaire' had getrakteerd en de goede afloop daarvan gevierd werd met een kleine disco, hoefde Tika alleen 'goodnight' te zeggen om een eind te maken aan het feest. Zonder gemor vertrok iedereen naar de slaapzaal.

Het zijn bepaald geen verwende kinderen, wat niet vreemd is gezien hun armoedige thuissituatie. Nadat ik de Vajra Academy verlaten had, gingen we de bergen in om twee, met hulp van Vajra gefinancierde, scholen te openen.

De dorpjes bij de scholen gaven een idee van de thuishaven van de Vajra leerlingen. Een samenraapsel van kleine, armoedige huizen met tuintjes waarin een paar geiten stonden en hier en daar een buffel lag. Daarom heen lapjes landbouwgrond waarop de dagelijkse groente verbouwd wordt. Verder was er niets: geen winkel of huisartsenpost, laat staan een bibliotheek of speeltuintje. Voor een kind zijn in die omstandigheden de grenzen van de persoonlijke ontwikkeling al snel bereikt. Het drukte me met de neus op de feiten: zonder sponsoring zouden die leuke en slimme kinderen op de Vajra Academy hun leven doorbrengen in een omgeving waar de mensen er het beste van maken maar waar de middelen zeer beperkt zijn. Natuurlijk zou je voor de internaatleerlingen wensen, dat ze bij hun ouders konden opgroeien maar het is goed om het alternatief te zien. De Vajra Academy is een kindvriendelijke omgeving waar de leerlingen goed onderwijs volgen en gestimuleerd worden, waar ze vriendschappen sluiten, samen spelen en sporten en waar zowel de leerkrachten als de andere verzorgers  hun uiterste best doen om de kinderen een stabiel thuis te bieden.

Vrienden

Het was een warm, enerverend en stimulerend bezoek aan de Vajra Academy, een bijzondere school in een bijzonder land.