content
Het Zonneovenproject - laatste ontwikkelingen
Wilt u meer weten over de geschiedenis van het zonneovenproject tot 2001 klik dan hier. Wilt u meer informatie over de verschillende typen van zonneovens die er zijn en van de werking ervan, klik dan hier. Het zonneovenproject wordt uitgevoerd in de Bhutanese vluchtelingenkampen in Nepal. Wilt u hierover meer lezen klik dan hier.
Van de UNHCR United Nations High Commissioner for the Refugees, waarover 'onze' Ruud Lubbers nu de scepter zwaait, mochten we een bijzonder positieve aanbeveling ontvangen waar we best trots op zijn.
aanbeveling van de UNHCR, wilt u deze uitzoomen, klik dan op de foto
Stichting Vajra verspreidt uitsluitend nog parabolische zonnekokers, waarbij in het brandpunt wordt gekookt. In 2003 heeft Stichting Vajra opnieuw een grote bijdrage ontvangen van Stichting Vluchteling. Dit bedrag stelt ons in staat ons zonneovenproject voort te zetten. De Duitse zonneovenfabrikant EG Solar is ook onder de indruk van ons project en heeft belangeloos een partij reflectoren verstrekt, waardoor wij paraboolovens tegen lagere kosten kunnen fabriceren.
Vluchteling met parabool
Honderden nieuwe gebruikers van zonneovens brengen het totaal van door Stichting Vajra gesponsorde vluchtelingen nu op circa 6000. De 84-jarige Chandrakala Adhikari had sinds haar kindertijd op de traditionele manier dagelijks melk geofferd aan de zon, die voor haar een goddelijk heiligdom is. Voor het eerst leerde ze nu dat diezelfde godheid haar kon helpen te koken en om haar brandstofverbruik te beperken. De fabricage van paraboolovens en hooikisten en de gebruikstrainingen voor vluchtelingen vergen veel organisatie. De vluchtelingen worden hier zo mogelijk zelf bij ingeschakeld. Zo helpen ze met de assemblage van de paraboolovens en maken ze bamboemanden. Daarvan worden weer hooikisten gemaakt waarin 'solair' gekookt eten warm kan worden gehouden. Het gebruik van de hooikist is in 2001 een groot succes gebleken.
Op de foto ziet u een vluchteling die haar pan rijst uit een hooikist haalt. De foto is genomen in het eenvoudige onderkomen: een bamboehutje dat aan de binnenkant beplakt is met kranten tegen de wind. De hooikist wordt niet alleen gebruikt bij het gebruik van de hooikist. De vluchtelingen hadden al snel in de gaten dat ze ook brandstof konden uitsparen als het bewolkt is!
Hooikist een succes
Alle gebruikers van zonneovens zijn georganiseerd in een twintigtal user groups. Eind 2001 is de vluchteling Bir Bahadur Subba tot kampcoördinator van ons zonneovenproject benoemd. Hij onderhoudt het contact tussen Vajra Foundation Nepal en de gebruikers van zonnekokers. Bir is zeer geïnteresseerd in solar cooking en assisteert ons al vanaf het begin van het zonneovenproject in Damak. Hij kent alle gebruikers, weet precies welke problemen ze tegenkomen en biedt vaak een oplossing. Hij ziet erop toe dat de pannen zwart geverfd blijven (belangrijk voor warmteabsorptie) en dat technische mankementen worden verholpen. De vluchtelingen zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud, dat elk gezin jaarlijks amper twintig roepies (nog geen 15 eurocent) kost.
Bir Bahadur bij een parabool
Bir schrijft over de zonneoven:
"Wij verblijven hier als vluchtelingen zonder enig eigen land, na uit ons vaderland te zijn verjaagd, ver weg van onze familie daar. We zijn blij dat we hier de gelegenheid krijgen om dit kooktoestel te gebruiken. Vroeger hadden we kerosine en hout nodig om op te koken. Nu kunnen we onze kerosine 's avonds voor verlichting gebruiken. Daardoor kunnen onze kinderen dan hun huiswerk maken. Door deze zonneovens worden er nu minder bomen gekapt, onze kleren ruiken minder naar rook en we hoesten ook minder. Zes tot acht maanden per jaar kunnen we met de zonneovens op zonnige dagen ons eten koken. Alles smaakt even goed als toen we nog kerosine of brandhout gebruikten. Zelfs maïs kunnen we erin bakken en aardappels zijn nu zelfs lekkerder. Stichting Vajra heeft een hooikist ontwikkeld waarin je wat je hebt gekookt vijf tot zes uur lang kunt warm houden. Wij zijn misschien de eerste generatie die deze zonneoven gebruikt, en daar voelen ons heel blij en bevoorrecht om."
Maarten, Bir en Dor bespreken testresultaten
Het Nepalese bestuurslid Dor Bahadur Bhandari besteedt veel tijd aan het zonneovenproject. Vajra Foundation Nepal reikt regelmatig een prijs uit aan de gezinnen die hun zonneoven het best gebruiken, onder andere aan de gezinnen van Ramchandra Paudyal, Tek Nath, Subedi, Netra Prasad Dubedi en Praja Pati Gautamin delen samen een parabooloven. Hun zonneoven is van 's morgens vroeg tot ver in de middag in werking: bij hen kookt de zon vele liters water en kilo's rijst en linzen. Hun bevindingen hielden ze nauwkeurig in een logboek bij. Tijdens een vergadering met voorzitters van de user groups legden zij uit waardoor zij zo succesvol waren. De prijs van Stichting Vajra was een fel begeerde snelkookpan, waarmee de winnaars hun brandstofverbruik nog verder zullen kunnen terugbrengen.
Winnaars met snelkookpan
Stichting Vajra heeft berekend dat de gezamenlijke door Stichting Vajra geïnstalleerde zonneovens in 2001 het gebruik van ruim 21.000 liter kerosine als kookbrandstof overbodig hebben gemaakt, omgerekend 325.000 roepies (nagenoeg € 5000,-). Als men hout had gebruikt dan was dat zelfs 120.000 kilo brandhout geweest. Voordelen: minder houtkap rondom het vluchtelingenkamp en gebruik van het kerosinerantsoen voor thuisverlichting 's avonds. Zonneovens produceren geen kooldioxide en dragen dus niet bij aan het broeikaseffect. De zonneovens van Stichting Vajra in Nepal hebben in 2001 dus bovendien de uitstoot van 420.000 kilo kooldioxide voorkomen. Voor kooldioxidereductie zijn in het Westen aanzienlijke investeringen nodig.
Inspectie van veld vol parabolen
In de kampen bestaat grote belangstelling voor zonneovens en er zijn dan ook lange wachtlijsten. Stichting Vajra wil het gebruikersaantal in 2004 naar ca. 13000 brengen. Bijna alle bewoners van Beldangi-I, het kamp waar Stichting Vajra actief is, zullen dan een zonneoven kunnen gebruiken. In totaal zijn er evenwel ruim 100.000 Bhutanese vluchtelingen verdeeld over zeven kampen.
Maarten in gesprek met een vluchteling
Een project als dit in een vluchtelingenkamp is niet eenvoudig en vereist de goedkeuring en medewerking van uiteenlopende instanties en ontwikkelingsorganisaties die er actief zijn, zoals de Nepalese overheid en de United Nations High Commissioner for the Refugees (UNHCR). Een belangrijke bemiddelende rol hierbij speelt Tulasi Sharma van de Lutheran World Federation (LWF). Ook van de LWF kregen we een waardevolle aanbeveling.
Klik op de foto om uit te zoomen
Ten slotte ontvingen wij ook van de Duitse energiedeskundige Karl Kölle een aanbeveling. Karl heeft in Kathmandu een werkplaats voor alternatieve energietechnologie opgericht.
Klik op de foto om uit te zoomen
Diverse vluchtelingen geven aan de zonneoven, die eenvoudig uitneembaar is, te willen meenemen wanneer zij eenmaal naar Bhutan terug mogen. Zo nemen zij kennis over deze schone technologie mee, evenals de vaardigheid om zonneovens en hooikisten te vervaardigen.
De kosten van het project zijn gedekt door een flink aantal verschillende sponsors. Met name Stichting Vluchteling, Stichting Overal en Bilance hebben in de afgelopen jaren een flinke financiële bijdrage geleverd. Uw bijdrage aan het zonneovenproject is ook zeer welkom!
Wilt u dit project steunen, klik dan hier.
Verslagen
Zonneovenproject, TH Rijswijk juli '04, 3,4 MbInteressante links
http://solarcooking.orghttp://home.t-online.de/home/eg-solar/